Gitar Ritim Kalıpları: Şarkılarda En Çok Kullanılan 8 Ritim
Güncelleme:
Gitar ritim kalıplarını anlatan çoğu yazı örnekleri tek tek uydurur. Biz farklı yaptık: AkorGitar kataloğunda ritim notu bulunan 1.161 şarkının vuruş kalıplarını saydık ve en çok kullanılanları sıraladık. Aşağıdaki tablo, Türkçe şarkılara eşlik edenlerin gerçekte hangi kalıpları yazdığını gösteriyor.
En yaygın 8 kalıp
| Sıra | Kalıp | Vuruş sayısı | Şarkı sayısı | Payı |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ↓ ↓ ↑ ↑ ↓ ↑ | 6 | 257 | %22,1 |
| 2 | ↓ ↑ ↑ ↓ ↑ ↑ ↓ ↑ ↓ ↑ | 10 | 186 | %16,0 |
| 3 | ↓ ↑ ↑ ↓ ↑ ↑ ↓ ↓ ↑ | 9 | 110 | %9,5 |
| 4 | ↓ ↑ ↑ ↓ ↑ | 5 | 101 | %8,7 |
| 5 | ↓ ✕ ↑ ↑ ✕ ↑ | 6 | 84 | %7,2 |
| 6 | ↓ ↑ ✕ ↑ ↓ ↑ | 6 | 79 | %6,8 |
| 7 | ↓ ↓ ↑ ↑ ↑ ↓ ↑ ↓ ↑ | 9 | 59 | %5,1 |
| 8 | ↓ ↑ ↓ ↑ | 4 | 56 | %4,8 |
En yaygın kalıp, her dört şarkıdan yaklaşık birinde görünen ↓ ↓ ↑ ↑ ↓ ↑ düzenidir. Türkçe akor sayfalarında A A Y Y A Y diye yazılır: A aşağı, Y yukarı vuruştur. Bu kalıp bu yüzden her yeni başlayanın ilk öğrenmesi gereken ritimdir.
Nasıl okunur
Kalıp, sağ elin tellerden geçerken yaptığı yönleri gösterir: ↓ elin aşağı doğru (kalın teller yönünden ince tellere) hareketi, ↑ yukarı doğru hareketidir, ✕ ise tellerin sol ya da sağ elle hafifçe susturularak çalındığı kısa, "vurmalı" bir vuruştur.
Kalıbı sayarak çalmak için ritmin ana vuruşlarını (1, 2, 3, 4) ve aralarındaki "ve"leri kullan. Elin sürekli aşağı-yukarı salındığını düşün; kalıp, bu hareketin hangi anlarında tellere değdiğini söyler. Ayrıntılı sayım yöntemi için strumming kalıpları yazısına bak.
Parmakla çalma (arpej) kalıpları
Aynı katalogda 340 şarkıda parmakla çalma kalıbı yazılmış. Vuruş kalıpları kadar çeşitli değil: başlıca birkaç kalıp öne çıkıyor. Harfler sağ elin parmaklarıdır: p başparmak, i işaret, m orta, a yüzük (parmak numaraları).
| Sıra | Kalıp (p-i-m-a) | Nota sayısı | Şarkı sayısı |
|---|---|---|---|
| 1 | p – i – m – a | 4 | 66 |
| 2 | p – i – m – a – m – i – a – m | 8 | 64 |
| 3 | p – i – m – i – a – i – m – i | 8 | 60 |
| 4 | p – i – m – a – m – i | 6 | 46 |
En yaygın kalıp p – i – m – a, yani başparmak 5. ya da 6. teli, sonra işaret 3. teli, orta 2. teli, yüzük 1. teli çalar; dört notalık, düzenli bir akıştır. Diğer kalıplar aynı dört parmağı altı ya da sekiz notaya uzatır (örneğin p – i – m – a – m – i). Kalıbı önce boş tellerde, sonra bir akorun üzerinde çal; akor değişince kalıp aynı kalır, yalnız basılan teller değişir. Parmak egzersizlerindeki p-i-m-a çalışması tam buna hazırlar.
Hangisiyle başlamalı
- Önce ↓ ↓ ↓ ↓ gibi düz aşağı vuruşlarla akor geçişini oturt. Sıralamadaki 8 kalıp içinde bu yok çünkü başlangıç alıştırmasıdır; şarkılarda çoğu zaman bir sonraki aşamaya geçilmiştir.
- Sonra ↓ ↑ ↓ ↑ (sıralamada 8. kalıp, 56 şarkıda geçiyor) ile elin sürekli sallanmasına alış.
- Ardından en yaygın ↓ ↓ ↑ ↑ ↓ ↑ kalıbına geç. Bu kalıp altı vuruşluktur ve tek bir ölçüye sığar.
- Kısa kalıpları (4-6 vuruş) oturttuktan sonra 9-10 vuruşluk uzun kalıplara geç; onlar genelde iki ölçüye yayılır.
Bu verinin sınırları
Ritim notlarını şarkıları ekleyen üyeler yazar; bir şarkının gerçek ritmi bundan farklı olabilir ve aynı şarkı için farklı kişiler farklı kalıplar yazar. Bu tablo "en doğru ritim"i değil, "Türkçe şarkılar için en sık yazılan ritim"i gösterir. Sayılar katalog büyüdükçe değişir; tablodaki tarih sayımın yapıldığı gündür.
Çalmak istediğin şarkının ritmini görmek için şarkı sayfasındaki ritim bölümüne bak.