Gitarda Strumming (Ritim) Kalıpları: Başlangıç Rehberi
Güncelleme:
Akorları bilmek yetmez; onları doğru ritimle çalmak şarkıya şarkı hissini verir. Strumming (sağ elin teller üzerindeki vuruş kalıbı) çoğu zaman akorlardan daha uzun çalışma ister. Bu yazıda en yaygın kalıpları ve sayarak çalışma yöntemini anlatıyoruz.
Vuruşları nasıl yazarız
Türkçe akor sitelerinde ritim genellikle harflerle yazılır: A aşağı vuruş, Y yukarı vuruş demektir ("AAYYAY"). Yabancı kaynaklarda D (down) ve U (up) kullanılır. Akor sayfalarında bazı şarkıların altında ritim notları görebilirsin; bunlar şarkıyı çalanların yazdığı kalıplardır.
Önce sayarak çal
Dörtlük bir ritmi şöyle sayarız: "1 ve 2 ve 3 ve 4 ve". Sayılar sayının üstüne düşen vuruşlar, "ve" araya giren vuruşlardır. Sağ elin sürekli aşağı-yukarı sallanmasını sürdür; kalıp, bu hareketin hangi vuruşlarında telleri çaldığın ya da pas geçtiğindir.
Üç temel kalıp
- Düz aşağı vuruş: A A A A. Her sayıda bir aşağı vuruş. İlk haftalarda yalnız bununla başla.
- Aşağı-yukarı: A Y A Y A Y A Y. Her yarım vuruşta bir hareket; en basit akıcı ritim.
- Klasik pop ritmi: A A Y Y A Y. Sayarken "1, 2, ve, (3'ü atla), ve, 4, ve": 3. vuruşta tele değmezsin ama elin aşağı-yukarı sallanmaya devam eder. Yukarı vuruşlar sayıların arasına düşer ve ritmi hareketlendirir.
Çalışma önerileri
- Önce tek bir akorla, sol elin sorun çıkarmadan sağ el kalıbını oturt. Akor geçişini sonra ekle.
- Metronom ya da yavaş bir müzikle çal; yavaş başla, hız kendiliğinden gelir.
- Teller üzerinde bileğinden hareket et, dirsekten değil. El gevşek kalmalı.
- Akor değiştirirken ritmi durdurma: önemli olan ritmi kaybetmeden gitmek, geçişin kusursuz olması değil.
Arpej: telleri parmakla çalmak
Yavaş şarkılarda tellere tek tek dokunan arpej, düz vuruştan daha yumuşak bir ses verir. Parmak adları p, i, m, a harfleriyle yazılır (akor sayfalarında "Pima" gibi görürsün): p başparmak (kalın teller), i işaret (3. tel), m orta (2. tel), a yüzük (1. tel) parmağıdır. Basit bir kalıp: p – i – m – a – m – i.
Avuç susturma
Sağ elin avuç kenarını köprüye yakın bir yerde tellere hafifçe dokundurarak sesi kısık ve tok çıkarabilirsin. Buna avuç susturma (palm mute) denir; tellere ne kadar bastırdığın sesin ne kadar sönük olacağını belirler. Şarkının kıta bölümlerinde sık kullanılır ve nakarat girince bırakılır, böylece şarkı doğal biçimde açılır.
Sıradaki adım
Hangi kalıpların gerçekte en çok kullanıldığını en çok kullanılan 8 ritim yazısında kataloğumuzdaki gerçek sayılarla gösterdik. Basit bir ritimle çalabileceğin şarkıları kolay şarkılar listesinde bulabilirsin. Akor geçişlerinde takılıyorsan önce akor geçişlerini hızlandırma yazısına dön.