Gitar Tab (Tablatür) Nedir, Nasıl Okunur? x Ne Demek?
Güncelleme:
Tablatür, kısaca "tab", gitarda notaları nota yazısı bilmeden okumanın yoludur. Nota bize hangi sesin çalınacağını anlatır; tab ise hangi telde hangi perdeye basılacağını doğrudan gösterir. Bu yazıda tabın nasıl okunduğunu, 0 ve x'in ne anlama geldiğini ve en yaygın sembolleri örneklerle anlatıyoruz.
Altı çizgi, altı tel
Tab, altı yatay çizgiden oluşur ve her çizgi bir teli temsil eder. En üstteki çizgi en ince tel (1. tel), en alttaki çizgi en kalın teldir (6. tel). Yani tab gitarı yukarıdan baktığında görürsün: ince teller üstte, kalın teller altta. Bu çizgilerin başına tellerin harfleri yazılır (e B G D A E).
Çizgilerin üzerindeki sayılar basılacak perdeyi gösterir. "0" boş tel demektir: hiçbir perdeye basmadan teli çal. "3", o telde 3. perdeye bas demektir.
Örnek: C akoru
e|---0---| B|---1---| G|---0---| D|---2---| A|---3---| E|---x---|
"x" o telin çalınmayacağını (ya da susturulacağını) belirtir. Bu akorda 6. tel çalınmaz. Sayılar dikey olarak üst üste yazıldığında bütün teller aynı anda çalınır; yani akor budur. Akorların nasıl basıldığını sözlükte diyagramla görebilirsin.
Örnek: tek tek notalar
e|-------------| B|-------------| G|-------------| D|-------------| A|-0---2---3---5-| E|-------------|
Sayılar soldan sağa sırayla çalınır; aralarındaki çizgiler zamanı gösterir. Birbirinden uzak yazılan sayılar arasında daha uzun bir bekleme vardır.
Yaygın semboller
| Sembol | Adı | Anlamı |
|---|---|---|
| 0 | Boş tel | Perdeye basmadan teli çal |
| x | Çalınmayan / susturulan tel | O teli çalma ya da elinle sustur |
| h (örn. 5h7) | Hammer-on (çekiç) | İlk notayı çal, aynı telde parmağı ikinci perdeye hızla vur; tel yeniden çalınmaz |
| p (örn. 7p5) | Pull-off | İlk notayı çal, parmağı tel üzerinden çekerek ikinci notayı çıkar |
| b | Bend | Teli perde üzerinde yana iterek sesi yükselt |
| / ve \ | Slide | Parmağı teldeki perdeler üzerinden yukarı (/) ya da aşağı (\) kaydır |
| ~ | Vibrato | Notayı titreterek çal |
Örnek: hammer-on ve pull-off
e|-------------| B|-------------| G|-------------| D|-------------| A|-5h7p5-------| E|-------------|
"5h7p5" tek bir hareketi anlatır: 5. perdeye basıp teli bir kez çal, parmağını 7. perdeye hızla vur (hammer-on), sonra parmağı çekerek tekrar 5. notaya dön (pull-off). Tel yalnız ilk notada çalınır; diğer ikisini sol elin parmakları üretir.
Tab okurken sık yapılan hatalar
- Çizgileri ters okumak: alttaki çizgi en kalın teldir, üsttekiyle karıştırma.
- Sayıyı perde olarak değil, parmak numarası sanmak: tab'daki sayı hep perdedir; hangi parmakla basacağın tabda yazmaz.
- Ritmi tab'dan çıkarmaya çalışmak: tab sadece nerede çalacağını söyler. Şarkıyı dinleyerek ritmi yakala.
- Çok hızlı başlamak: tab'ı önce yavaş, her notayı ayrı ayrı bularak çal.
Tab ile akor sayfası arasındaki fark
Tab, her notanın yerini ve sırasını gösterir; melodi ve solo çalmak için uygundur. Akor sayfası ise sözlerin üzerinde akor adlarını gösterir ve eşlik çalmak içindir. Türkçe şarkılara eşlik için çoğu zaman akor sayfası yeterlidir; AkorGitar şarkı sayfaları akor ve söz içerir, tab içermez.
Tab ritmi anlatmaz: notaların ne kadar süreceğini göstermez. Bu yüzden tab'ı şarkıyı dinleyerek çalmak en iyisidir.
Tablar ne kadar güvenilir
İnternetteki tabların çoğunu sıradan müzisyenler kulaktan çıkarıp yazar, bu yüzden hatalı olabilirler. Bir tabı çalarken ses şarkıyla uyuşmuyorsa suçlu sen değil, tab olabilir. Aynı şarkının birden fazla tabını karşılaştırmak ve şarkıyı dinleyerek doğrulamak iyi bir alışkanlıktır.
Tab okumaya nasıl alışırsın
- Önce tel isimlerini öğren (tel isimleri ve notaların yerleri).
- Basit bir tabı çok yavaş, tek tek notayı bularak çal.
- Akorları tab'dan değil, akor şeklinden öğren; tab bir melodi çalarken işine yarar.