Transpoze Nedir? Şarkıyı Kendi Sesine Göre Ayarlamak
Güncelleme:
Bir şarkıyı özgün tonunda söylemek her zaman rahat değildir: ya çok yüksek ya çok alçak gelir. Transpoze, bütün akorları aynı oranda yukarı ya da aşağı kaydırarak şarkıyı kendi sesine uyarlamandır. Şarkı melodisi ve akorlar arasındaki ilişki değişmez, yalnız başlangıç noktası değişir.
Yarım ses basamakları
Batı müziğinde on iki nota vardır ve her biri bir yarım ses uzaklıktadır: Do (C), Do# (C#), Re (D), Re# (D#), Mi (E), Fa (F), Fa# (F#), Sol (G), Sol# (G#), La (A), La# (A#), Si (B). Transpoze, her akoru aynı sayıda adım kaydırmaktır.
Örnek
Bir şarkı Am tonunda ve sana çok alçak geliyor. Üç yarım ses yukarı çıkarırsan Am → Cm olur; şarkıdaki bütün akorlar da üç adım yukarı kayar: Dm → Fm, G → A# (Bb), C → D# (Eb).
Aşağı çekmek de aynı mantıktır: iki yarım ses aşağı: Am → Gm, Dm → Cm, G → F.
Sesine uygun ton nasıl seçilir
- Şarkıyı özgün tonunda söylemeyi dene ve en yüksek ve en alçak notada rahat edip etmediğini dinle.
- Çok yüksekse bir ya da iki yarım ses aşağı, çok alçaksa yukarı çek.
- Bir ton seç, bir kez baştan sona söyle ve gerekirse bir yarım ses daha ayarla.
Sık sorulan sorular
- Majör şarkı minör olur mu? Hayır. Transpozede akorların karakteri korunur: Am → Cm hâlâ minör, G → A hâlâ majördür.
- Bazı akorları değiştirmek yeterli mi? Hayır, bütün akorlar aynı sayıda yarım ses kaymalıdır; yoksa şarkının armonisi bozulur.
- C# ile Db farklı mı? Piyanoda ve gitarda aynı sesi verirler; sadece yazım farkıdır ve şarkının tonuna göre seçilir.
- Şarkının melodisi de değişir mi? Evet, bütün şarkı birlikte yükselir ya da alçalır; ama melodinin akorlarla ilişkisi aynı kalır.
Transpoze ve capo farkı
Capo da bir tür transpozedir, ama akor şekillerini aynı tutar: sen aynı şekilleri çalarsın, ses yükselir. Transpozede ise akorların kendisi değişir. İkisini birleştirmek de mümkündür: yeni tonun barre akorları gerektirdiğini görürsen capo kullanarak daha kolay şekillerle aynı tonu elde edebilirsin.
AkorGitar'da transpoze
Her şarkı sayfasında transpoze düğmeleri vardır: akorları bir yarım ses yukarı ya da aşağı kaydırır ve akorların yerleşimini bozmadan günceller. Bir şarkının özgün tonunu bilmek için tona göre şarkı listelerine bakabilirsin.