Akor Nasıl Kurulur? Majör ve Minör Akorların Notaları
Güncelleme:
Bir akor, aynı anda çalınan üç ya da daha fazla notadır. Hangi notaların bir araya geldiğini bildiğinde akor adlarını ezberlemek yerine akorları kurabilirsin; bir akor şeklinin neden öyle basıldığını da anlarsın. Burada majör ve minör akorların formülünü, 12 kökün hepsinin notalarını ve gitardaki akor şekillerinin notalarını gösteriyoruz.
Akor formülü: kök, üçlü, beşli
En temel akorlar üç notadan oluşur: kök (akorun adını veren nota), üçlü ve beşli. Müzikte mesafeler yarım sesle (gitarda bir perde) ölçülür.
Majör akor: kök + 4 yarım ses yukarısındaki nota + onun 3 yarım ses yukarısındaki nota. C majör için: C → E (4 yarım ses) → G (3 yarım ses). Yani C = C, E, G.
Minör akor: kök + 3 yarım ses + 4 yarım ses. A minör için: A → C (3 yarım ses) → E (4 yarım ses). Yani Am = A, C, E.
Majör ve minör arasındaki tek fark ortadaki nota, yani üçlüdür: onu bir yarım ses alçalttığında akor minör olur ve ses hüzünlü bir hâl alır.
12 kökün majör ve minör akor notaları
| Kök | Majör akor | Minör akor |
|---|---|---|
| C | C – E – G | C – Eb – G |
| C# | C# – E# – G# | C# – E – G# |
| D | D – F# – A | D – F – A |
| Eb | Eb – G – Bb | Eb – Gb – Bb |
| E | E – G# – B | E – G – B |
| F | F – A – C | F – Ab – C |
| F# | F# – A# – C# | F# – A – C# |
| G | G – B – D | G – Bb – D |
| Ab | Ab – C – Eb | Ab – B – Eb |
| A | A – C# – E | A – C – E |
| Bb | Bb – D – F | Bb – Db – F |
| B | B – D# – F# | B – D – F# |
Teorik yazımda bazı notalar alışılmadık görünür: örneğin C# majör akorundaki "E#" aslında F'dir. Gitarda F'ye basarsın; yazım kuralı gereği E# yazılır, çünkü akordaki üç nota alfabede ardışık harflerle (C, E, G gibi) yazılır.
Akor çeşitleri
| Akor türü | Formül | C ile notalar | Ses |
|---|---|---|---|
| Majör (C) | 1 – 3 – 5 | C – E – G | Parlak, açık |
| Minör (Cm) | 1 – ♭3 – 5 | C – Eb – G | Hüzünlü |
| 7 (C7) | 1 – 3 – 5 – ♭7 | C – E – G – Bb | Gerilimli, çözülmek ister |
| Maj7 (Cmaj7) | 1 – 3 – 5 – 7 | C – E – G – B | Yumuşak, dingin |
| m7 (Cm7) | 1 – ♭3 – 5 – ♭7 | C – Eb – G – Bb | Yumuşak minör |
| sus2 (Csus2) | 1 – 2 – 5 | C – D – G | Askıda, ne majör ne minör |
| sus4 (Csus4) | 1 – 4 – 5 | C – F – G | Askıda, çözülmek ister |
| add9 (Cadd9) | 1 – 3 – 5 – 9 | C – E – G – D | Ferah |
Akor adlarının anlamlarını akor isimleri ne anlama gelir yazısında ayrıca anlattık.
Gitar akor şekilleri hangi notaları çalar
Bir gitar akor şeklinde altı tel çalınır ama altı farklı nota yoktur: aynı üç nota farklı oktavlarda tekrar eder. Aşağıdaki tablo, açık pozisyondaki akorların her telde hangi notayı çaldığını gösterir (x = çalınmaz):
| Akor | Perdeler (6 → 1) | Her telde nota | Akordaki farklı notalar |
|---|---|---|---|
| C | x 3 2 0 1 0 | x C E G C E | C – E – G |
| G | 3 2 0 0 0 3 | G B D G B G | G – B – D |
| D | x x 0 2 3 2 | x x D A D F# | D – F# – A |
| Am | x 0 2 2 1 0 | x A E A C E | A – C – E |
| Em | 0 2 2 0 0 0 | E B E G B E | E – G – B |
| E | 0 2 2 1 0 0 | E B E G# B E | E – G# – B |
Örneğin C akorunda 5. tel 3. perde = Do, 4. tel 2. perde = Mi, 3. tel boş = Sol, 2. tel 1. perde = Do, 1. tel boş = Mi: yani yalnızca Do, Mi, Sol çalıyorsun. Notaların sapta nerede olduğunu bildiğinde bu hesabı her akor için yapabilirsin.
Power chord: üçlüsüz akor
Rock ve metalde sık duyduğun "power chord" yalnızca kök ve beşliden oluşur; üçlü yoktur, bu yüzden ne majör ne minör duyulur ve distorsiyonlu seste bile net çıkar. Gitarda en kolay hâli iki telle çalınır: 6. telde 3. perde (Sol) ile 5. telde 5. perde (Re), yani G5 akoru. Aynı şekli sapın üzerinde kaydırarak her kökten power chord çalabilirsin.
Bir akorun majör mü minör mü olduğunu kulakla ayırmak için üçlüyü dinle: majör akor parlak ve açık, minör akor ise daha kapalı ve hüzünlü gelir. Aynı kökten iki akoru art arda çalarak (C ve Cm gibi) farkı kolayca duyabilirsin.
Neden işe yarar
- Akor şeklini unuttuğunda notalarından kurabilirsin.
- Şarkıdaki bir akoru basitleştirmek (örneğin Cmaj7 yerine C çalmak) hangi notaların önemli olduğunu bilerek kolaylaşır.
- Transpoze ederken (transpoze nedir) akorların aynı yapıyı koruduğunu görürsün: hepsi aynı mesafeyle kayar.